Zwracamy szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na <\/span>Nagrod\u0119 Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii:<\/p>\n Badania noblist\u00f3w w dziedzinie ekonomii pokazuj\u0105 m.in., jak d\u0142ugotrwale kosztowne gospodarczo mo\u017ce by\u0107 niszczenie instytucji dla bie\u017c\u0105cych korzy\u015bci politycznych. O wynikach tych bada\u0144 i szczeg\u00f3lnym znaczeniu tegorocznej nagrody pisze dr \u0141ukasz Rachel, adiunkt na University College London<\/p>\n Tegoroczna nagroda zosta\u0142a przyznana trzem wybitnym naukowcom:\u00a0Daronowi Acemoglu, Simonowi Johnsonowi<\/strong>\u00a0(obydwaj pracuj\u0105 na Massachussetts Institute of Technology w Bostonie) i\u00a0Jamesowi Robinsonowi<\/strong>\u00a0(Uniwersytet Chicagowski), za ich prze\u0142omowe badania nad wp\u0142ywem instytucji na dobrobyt spo\u0142ecze\u0144stw. Ich badania dotycz\u0105 fundamentalnych i absolutnie pierwszorz\u0119dnych pyta\u0144 w ekonomii, mianowicie dlaczego niekt\u00f3re pa\u0144stwa s\u0105 bogate, a inne biedne, i jak to si\u0119 dzieje, \u017ce niekt\u00f3re gospodarki pn\u0105 si\u0119 w rankingach dobrobytu do g\u00f3ry, a inne spadaj\u0105 w d\u00f3\u0142.<\/p>\n<\/div>\n Ich prze\u0142omowe prace pokazuj\u0105 jak instytucje polityczne oraz gospodarcze, ukszta\u0142towane przez d\u0142ugie procesy historyczne, wp\u0142ywaj\u0105 na wsp\u00f3\u0142czesne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy pa\u0144stwami. A te s\u0105 olbrzymie \u2013 dzisiaj mieszka\u0144cy najbogatszych 20 proc. pa\u0144stw \u015bwiata maj\u0105 oko\u0142o 30 razy wy\u017cszy doch\u00f3d ni\u017c ci, kt\u00f3rzy zamieszkuj\u0105 20 proc. najbiedniejszych pa\u0144stw.<\/p>\n<\/div>\n Dzi\u0119ki badaniom nagrodzonej tr\u00f3jki zrozumieli\u015bmy, \u017ce zjawiska, kt\u00f3re z pozoru wydaj\u0105 si\u0119 wynika\u0107 z geografii lub kultury, w rzeczywisto\u015bci s\u0105 wynikiem decyzji instytucjonalnych, cz\u0119sto podj\u0119tych setki lat temu. Jak te instytucje powstaj\u0105, zmieniaj\u0105 si\u0119 i utrwalaj\u0105, jest kluczowym zagadnieniem dla ka\u017cdego, kto pragnie zrozumie\u0107 dynamik\u0119 rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw. Co wi\u0119cej, badania dzisiejszych Noblist\u00f3w nios\u0105 za sob\u0105 niezwykle wa\u017cne wnioski, je\u015bli chodzi o polityk\u0119 pa\u0144stwa. Pokazuj\u0105, \u017ce walka o wolne, demokratyczne, inkluzywne, przyjazne i sprawiedliwe instytucje jest walk\u0105 nie tylko o \u0142ad prawny i konstytucyjny, ale ma te\u017c decyduj\u0105cy wp\u0142yw na d\u0142ugoterminowy rozw\u00f3j gospodarczy i poziom \u017cycia.<\/p>\n<\/div>\n Nagrody Nobla s\u0105 wr\u0119czane laureatom\u00a010 grudnia<\/b>, w rocznic\u0119 \u015bmierci Nobla, a\u00a0wr\u0119cza je kr\u00f3l Szwecji Karol XVI Gustaw w sali koncertowej (szw. Konserthuset) w Sztokholmie.\u00a0 Transmisj\u0119 w j\u0119zyku szwedzkim mo\u017cna \u015bledzi\u0107 w telewizji SVT, natomiast w Polsce wszystkie relacje i wej\u015bcia na \u017cywo ze Sztokholmu i Oslo widzowie obejrz\u0105 w TVP Nauka i TVP Kultura.<\/p>\n <\/p>\n https:\/\/www.nobelprize.org\/all-nobel-prizes-2024\/,<\/p>\n svt.se,\u00a0 <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Komisja Nagrody im. Alfreda Nobla, jak co roku w pa\u017adzierniku, przedstawi\u0142a list\u0119 laureat\u00f3w w sze\u015bciu kategoriach za wybitne zas\u0142ugi dla ludzko\u015bci. Dziedziny, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 laureat\u00f3w to: fizyka, chemia, fizjologia lub medycyna, literatura oraz Pokojowa Nagroda Nobla, kt\u00f3ra jako jedna przyznawana jest w Oslo w Norwegii. Natomiast ostatni\u0105 kategori\u0105, niewymienion\u0105 w testamencie Alfreda Nobla […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":279,"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psig.com.pl\/se\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Nagroda Nobla w ekonomii wyj\u0105tkowo na czasie. Oto dlaczego trzeba dba\u0107 o instytucje<\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/psig.com.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Noblisci-ekonomia-2024.png\")
oko.press<\/p>\n